Co zrobić by nie odziedziczyć długów spadkowych?

Jeśli spadkodawca pozostawił same długi spadkowe, to po jego śmierci w terminie 6 miesięcy spadkobierca może odrzucić spadek. Może to uczynić przed notariuszem, jak również sądem, składając odpowiednie oświadczenie w tym przedmiocie. Procedura odrzucenia spadku przed sądem jest znacznie dłuższa niż u notariusza, ale za to jest tańszą opcją. W sytuacji jeśli spadkobierca nie odrzuci spadku w w/w terminie, dziedziczy z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wysokości wartości aktywów wchodzących w skład majątku.

Sytuacja jest bardziej skomplikowana, jeśli dotyczy odrzucenia spadku po małoletnim dziecku. W tej sytuacji nie ma możliwości szybkiego załatwienia sprawy u notariusza. Należy bowiem złożyć wniosek – do Sądu Rejonowego Wydziału Rodzinnego – o wyrażenie  zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka. Opłata sądowa od takiego wniosku wynosi 100 zł. We wniosku należy wykazać jego zasadność – opisać i przedłożyć dokumenty świadczące o tym, że zmarły spadkodawca pozostawił długi spadkowe (wyroki w tym przedmiocie, nakazy zapłaty, informacje z banków, wezwania do zapłaty, itp.). Z reguły, co do zasady sądy nie robią problemu z uwzględnieniem takiego wniosku, gdyż wychodzą z założenia, że rodzice inicjują taką sprawę sądową wyłącznie dla dobra dziecka, po to aby nie zostało w przyszłości pokrzywdzone zobowiązaniami spadkowymi. Jeśli sąd wyda orzeczenie wyrażające zgodę na odrzucenie spadku, kolejnym etapem jest umówienie wizyty w kancelarii notarialnej, celem spisania oświadczenia o odrzucenia spadku.

Czy można za życia spadkodawcy dokonać zapisów, które uchronią przed dziedziczeniem długów?

Inną możliwością jest spisanie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia, którą sporządza się pomiędzy przyszłym spadkobiercą, a spadkodawcą (konieczna jest jego zgoda). Aby taka umowa była ważna, musi być zawarta przed notariuszem i sporządzona formie aktu notarialnego. Co ważne i istotne, zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się. Strony umowy mogą jednak ograniczyć skutki zrzeczenia się jedynie do osoby zrzekającego się. W tym wypadku, niezbędne jest wyraźne postanowienie umowne w tym zakresie.

Podkreślić należy, że skutki sporządzenia takiej umowy, nastąpią dopiero w momencie otwarcia spadku, tj. w chwili śmierci spadkodawcy. Osoba, która zrzekła się dziedziczenia jest traktowana tak jak osoba, która nie dożyła otwarcia spadku. Należy pamiętać, że sporządzenie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia, nie będzie miało skutków bezwzględnie obowiązujących – w każdej chwili strony umowy, mogą kolejną umowę zmieniające zapisy obecnej.

Zapraszam do kontaktu z Kancelarią.

Adwokat Patrycja Pietryka